Ik denk dat de meeste mensen bekend zijn met de verwondering van ’s morgens opstaan als er ’s nachts sneeuw is gevallen. Ineens is de vertrouwde wereld compleet anders. De sneeuw dempt alle geluiden, het ruikt anders, alles oogt schoon (totdat we een halve dag door de sneeuw baggeren, zout strooien en die schitterende witheid hebben omgetoverd in smerige blubber). Heel even is de wereld die we kennen anders.
Ik ken het hoge Noorden nu redelijk goed. Probleem is dat ik het wel maar op één manier ken: bij dag. Altijd als ik daarboven ben zit ik in de midzomernachtzon (of midzomerregen, of midzomerstorm of wat dan ook). Ik heb er nog nooit sterren gezien, of de glinsterende lichten van een dorp in de nacht tegen de zwarte achtergrond van een donkere berg. Geen lichtgevende wolken in de nacht, als de maan een hele wolk laat gloeien. En al helemaal geen noorderlicht. Goed, ik ken het allemaal van foto’s en van documentaires op tv, maar ik heb het nog nooit met eigen ogen gezien. En daar droom ik nu dus van. Lofoten bij nacht, fjord in de sneeuw, een nieuwe manier om iets vertrouwds te zien. Deze week heb ik mijn fantasie aangeboord, met hulp van foto’s die ik van tv gemaakt heb.
Als eerste heb ik geprobeerd een landschap dat ik ken -in dit geval een zicht op Hamnoy- te vertalen naar nacht en sneeuw: Nummer 345: winternacht bij Hamnoy. Moeizaam, moeizaam. Je kunt dit doek vergelijken met schilderij 206 uit de Noorwegen 2008 reeks...
Daarna ben ik toch eerst maar eens aan de slag gegaan met de beelden die ik daadwerkelijk had: Lofoten in de winter, sneeuw op de bergen en koude luchten (346 en 347). Ik loop weer tegen alle beperkingen op van schilderen naar foto’s van iets wat ik niet zelf gezien heb. De eigen ervaring ontbreekt, de fijne nuances ontbreken, er is te weinig informatie om zelf zinvolle keuzes te maken…
Helaas is dat een probleem dat ik niet eenvoudig kan oplossen. Noorwegen is in de winter niet met de motor te bereizen, en ik heb geen maand vakantie in de winterperiode. De kortere alternatieven kosten klauwen vol geld (3500-4000 euro om met de Hurtigroute langs de kust in 12 dagen omhoog en omlaag te reizen). En dan is nog maar de vraag of ik op die manier aan de slag kan; kan ik op die boten buiten op het dek staan en schilderen? En gaat het landschap dan niet veel te snel voorbij? Kan ik alleen maar foto’s maken, en beperkt het schilderen zich tot als we ergens een haven aandoen? Met het vliegtuig naar de Lofoten en daar in een hut? Kan ik me daar goed redden zonder eigen vervoer? Krijg ik al mijn spullen mee met een vliegreis? Schilderen en reizen in de zomer was al een heel avontuur, kan dat in de winter überhaupt wel?
Sponsor voor een zwoegend en twijfelend kunstenaar gezocht…