• Proefdrukken

    22 juli 2017

    De grote afleider is inderdaad binnen, maar ik heb deze week nog wel wat gedaan. Als eerste was er weer een paar dagen hakken en snijden nodig.

    Op zich liep dat soepel, al was het vaak even twijfelen; hoeveel echt meteen al weghalen, hoeveel voorlopig laten staan om later stukje bij beetje bij te werken tussen proefdrukken?

    Uiteindelijk heb ik me proberen in te houden; liever straks in twee of drie stappen nog wat meer weghalen, dan nu te ver gaan.

    Het grappige is overigens dat ik, terwijl ik hier voor deze lino over zat te twijfelen, ik ineens ook weer opties zag om de vorige lino nog wat te verbeteren door meer wegsnijden. Nu niet, nu eerst even verder met deze lino! Er ligt al genoeg afleiding te wachten in de coulissen.

    Ik heb deze keer wat mee rust en zorg besteed aan het afdrukken, en dat levert meteen resultaat. Om te beginnen heb ik eindelijk weer een nette aanslag gemaakt, twee kartonnen stroken waar ik het afdruk papier tegenaan kan leggen.

    Op die manier staan de afdrukken wat netter op papier met regelmatige randen. Verder het papier even met zorg invochten en een half uurtje onder plastic laten liggen, dan is met mooi zacht en soepel voor goed drukken.

    Dat invochten was in feite iets waar ik liever vanaf wilde, vandaar bijvoorbeeld ook de experimenten met de wringer als pers. Het invochten is met name een probleem voor meer kleuren drukken als ik met inkt op waterbasis wil werken (voorgaande drukgangen gaan uitlopen en afgeven). Maar ik laat dat schieten; als ik in kleur verder wil stap ik wel over op inkt op oliebasis. Dan is met water invochten nooit een probleem.

    Daarna liep het soepel. Goed ingevocht papier, inkt minimaal verdund, niet te hard drukken met inrollen, en vooral voor de  eerste keer inrollen even rustig de tijd nemen.

    Ik ben weer eens met een 5 cm breed rollertje aan’t afdrukken in plaats van met lepel en baren. Werkt prima, ik denk dat de grootste truc in het invochten zit. Niet kletsnat, wel goed vochtig en ‘zacht’ papier. En even met wat zorg een nette aanleg maken helpt ook echt!

    Als ik gewoon met zorg werk is handafdrukken eigenlijk wel best wel simpel. Geen misdrukken, geen grote problemen, geen vlekken en vegen.

    Zoals verwacht moet er nog wel het nodige aan de lino gebeuren, in feite moeten de grote witte vlakken nog ‘opengemaakt' worden. Lucht is bijna goed, maar daar moet ik nog wat randen afwerken waar nu een witte contour staat (rechts boven). Het water moet nog meer wit krijgen (naar achter toe, vooral rechts), en het moet meer richting krijgen (een paar wat grotere vlakken maken aan één kant van de golftoppen). De lage berg links heeft een te rechte rug, en in de hoge bergen moet nog wat meer licht komen. En misschien nog wat doen in de bomen? Dit wordt veel kijken en af en toe een heel klein beetje doen…

     

    De grote afleiding? Mijn verjaardagscadeau dit jaar maakt wat jeugdsentiment los.

    Dvd en een Legoset van de Beatles’ Yellow Submarine. Ik heb vroeger heel fanatiek met lego gespeeld, en zat daar de laatste jaren al vaker naar te kijken op internet. En nu ben ik bezweken. Een strooptocht op marktplaats volgde…

    Een van de aardige dingen van Lego is dat het je bij jezelf brengt; tijdelijke resultaten (wat je maakt kan ook weer uit elkaar) en een hoge mate van abstractie. Het is een volstrekt persoonlijk genoegen dat zich maar moeilijk met anderen laat delen. De uitdaging en de lol is hoe je minuscule details in een grof blokjespatroon vertaalt. Voor anderen zijn de eindresultaten doorgaans minder boeiend, het is echt een oefening voor jezelf. Met Lego speel je niet om indruk te maken op anderen. Lego bouwwerken worden eigenlijk alleen voor anderen echt indrukwekkend als ze heel groot worden, of door een eindeloze reeks aan specialistische stenen minder abstract worden. Dat is ook een beetje de truc van de huidige luxe Legosets zoals hier de Yellow Submarine. Maar dan wordt het vooral een kwestie van geld erin pompen. ‘Old school’ Lego bouwen met een beperkte maar slim uitgekiende stenenset is vooral een oefening in persoonlijke abstractie en vormgeving, geen communicatie. Het is geen Kunst.

     

    Nee! Ook zo wordt het nog geen Kunst. Al vrees ik dat ik er de komende tijd wel wat tijd aan ga besteden…

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 1 keer bekeken

  • Terug naar de tekenplank heet dat

    15 juli 2017

    Niet verder, ik ben inderdaad aan een nieuwe versie van de lino begonnen. Stap 1 was schetsen in Chinese inkt voor het Skoddebergvatnet in de hoop tot een wat beter ontwerp te komen. Tot mijn verbazing gaat dat redelijk soepel, ik ben het werken met penseel en inkt in elk geval nog niet kwijt. Op elke tekening is wel het nodige aan te merken, en sommige zijn helemaal niks, maar ik hou hier toch misschien 1 of 2 afwerkers aan over…

    Belangrijker; deze tussendoor tekeningen lijken in elk geval nieuwe inzichten op te leveren voor de lino die ik in gedachten heb.

    1: ik doe teveel bij de lino; eenvoudiger (bijvoorbeeld veel minder golven, maar wel een paar goeie en verder wat simpele streepjes) lijkt beter te werken.

    2: ik had dus het probleem dat ik de pijnbomen niet de goeie vorm gaf. De kruin was in mijn ontwerpen te hoog; een veel legere en plattere boomkruin werkt beter voor een stel bomen dat op een rotsige landtong probeert te overleven.

    3: Een twee of drie kleuren/tintendruk wordt toch echt een hoop interessanter voor deze prent. Ik wil nu eerst nog even verder met de pure zwartwit lino, maar op termijn moet ik ook een meerkleurendruk overwegen.

     

    Daarna ben ik weer begonnen aan inkt op linoleum. Ik heb ook de eerste twee lino’s nog eens goed bekeken;

    De eerste (533, fjord) is toch wezenlijk anders dan de 2e (534, Skoddebergvatnet). In de 2e is weer veel meer alles als silhouet opgevat, meer vlakken, terwijl ik in de eerste een soort van arcering gebruik (de gutssneden) met breedte en richting als aanvullende vormgevingselementen. In zekere zin is de 2e meer in lijn met de klassieke lino die ik zou willen maken, maar ik vind de eerste wezenlijk boeiender. Meer arceren dus, en de vorm en richting van die arcering gebruiken om de afbeelding te maken?

    Bij het tekenen op linoleum heb het werk meer opgesplitst in delen; de verschillende onderdelen van de prent  één voor één tekenen. Eerst de berg, toen de landtong, toen het water, toen de bomen.

    Waar nodig heb ik witte in plaats van zwarte inkt gebruiken om over het eerder getekende zwart weer witte partijen aan te geven die ik moet wegsteken. En eigenlijk daarna pas kijken wat nodig was om onderdelen goed van elkaar te scheiden. En jawel, het lijkt te werken (als dit ook daadwerkelijk te snijden is).

    In de dagen daarna heb ik het lino ontwerp nog wat verder bijgewerkt in kleine beetjes. Ik realiseerde me dat ik het water meer als zwart kan benaderen, en in de bergen worden de grote vormen wat versterkt door minder wit en nog wat zwarte vlakjes. Landtong op de voorgrond wordt ook wat groter.

    Helaas heb ik me voor mijn verjaardag een cadeautje gekocht dat wel eens een forse afleiding zou kunnen zijn de komende weken… We zullen zien hoe dit gaat opschieten.

     

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 4 keer bekeken

  • Wel het nodige gedaan, maar geen groot succes…

    8 juli 2017

    De week begon met verder werken aan het 2e lino ontwerp (ontwerp 1, met de lichte berg laat ik nog even liggen. Na een dagje stug doorhakken was dat gedaan.

    De dagen erna heb ik met druproeven zitten werken. Helaas wilde dat toch ook niet zo lukken. Ik heb eindelijk eens lino’s gedrukt met de was-wringer.

    Die levert zo te zien weinig winst op ten opzichte van handdrukken, en creëert ook nog een paar extra problemen. Ik had eigenlijk gehoopt op veel simpeler afdrukken. Dun ininkten, velletje droog papier erop, afdekplaat of vilt erop, en dan alles door de wringer draaien. Maar dat werd geen succes. Het leverde een veel te schrale afdruk op.

    Beter ininkten en bevochtigen van het papier blijft toch nodig. Later heb ik zowel handdrukken als persdrukken gemaakt. Nu weer keurig met ingevocht papier en meer aandacht voor het ininkten.

    Eindconclusie: de wringer gaat nauwelijks sneller en zeker niet beter dan mijn gewone handdrukken. En ik krijg er wat problemen bij.

    De extra problemen? Een probleem was een domme fout van mij. Ik dacht dat A4 papier dwars door de wringer kon, maar dat is net een millimetertje te krap, en levert beschadigde papierranden op. Voor deze lino en het getekende eerste ontwerp te laat, maar in principe is dit eenvoudig oplosbaar.

    Het meest vervelende extra probleem had ik al eerder ontdekt. Ik kan geen heel dik pak hout, linoleum en papier samen door de wringer draaien en dus moest ik het linoleum op dunner hout monteren. 3mm triplex in plaats van 10mm MDF. En die dunne  triplex blijkt niet stevig genoeg te zijn; het trekt krom. Dat levert grote problemen op bij het gelijkmatig ininkten van de plaat, en dus bij het maken van nette afdrukken.

    Dit is nu mijn grootste probleem, dit is ook voor gewoon handafdrukken een probleem omdat hij niet vlak is en zich niet goed laat ininkten. Nu zit op sommige plekken te dik, of op andere plekken de inkt te dun. Misschien kan ik er iets aan proberen als ik een kleiner rolletje haal.

    Helaas is de lino zelf best nog wel aardig, als hij beter gemonteerd was zou ik hier best wel wat leuke drukken van willen maken. Overigens zijn er ook een aantal zaken die ik bij nader inzien toch anders zou willen hebben, die ik nu niet meer kan corrigeren. Gek genoeg is dat deel waar ik me de meeste zorgen over maakte (de zwarte bomen tegen de zwarte berg achtergrond) best wel gelukt. Maar de landtong waar de bomen opstaan is te recht en te regelmatig geworden, en ook over het water ben ik niet helemaal tevreden (al is het in elk geval wel water met golven geworden). De komende dagen nog eens proberen om hier toch wat nette handdrukken uit te halen? En wat ga ik doen met de reeds getekende maar nog niet gesneden lino? Toch gewoon snijden en proberen?

    Of moet ik nu even mijn verlies pakken, dikker MDF halen en gewoon opnieuw beginnen? Of de lino’s weer even aan de kant en verder met iets geheel anders?

    Uiteindelijk heb ik toch weer 1 cm dik MDF gehaald, formaat 25x35 cm, en drie lappen linoleum van 20x28,6 gemonteerd. De linoleum is iets groter dan de vorige keer, nu zou de zwarte rand precies op de lijstjes moeten aansluiten in plaats van nog een witte rand te laten. Ik kan er later altijd nog voor kiezen om een smal reepje buitenom weg te steken.

    En toen begon het opnieuw ontwerpen van een lino; omdat ik toch wat dingen anders wil doen leek het me maar het best om weer echt vooraan te beginnen.

    En helaas wilde dat de rest van de week niet zo lukken. Ik heb op zwart papier met witte inkt golven zitten ontwerpen, maar dit ziet er nog niet uit zoals ik wil. Op de een of andere manier wil ik iets strakkere vormgeving, iets decoratiever dan nu.

    En ook de bomen willen nog niet zo lukken; ik blijf maar heen en weer stuiteren tussen ‘hangende’ naaldbomen of ‘opstekende’ naaldbomen.

    En ze zien er te welvarend uit, voor een stel bomen die op vrijwel blote rots groeien…

    Volgende week verder of opnieuw beginnen…

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 9 keer bekeken

  • niet veel gedaan...

    1 juli 2017

    Ik kreeg de afgelopen week een leuk boek van Neville Duke van een vriend, dat even andere oude belangstellingen opstookt. Neville Duke was een Engelse testpiloot uit de jaren 40 en 50, en nu zit ik weer uren op internet zaken over vliegtuigen op te zoeken. Tsja, dat zijn de slings and arrows van het leven...

    Ik ben welaan een lino snijden begonnen, maar het schiet niet op...

    Hopelijk de komende week weer echt doorwerken...

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 14 keer bekeken

  • Een luxe probleem.

    24 juni 2017

    Inderdaad geen nieuwe en experimentele afdrukken maken deze week. Ik wil eerst wat beter papier halen en zo. Bovendien wil ik nu nog even verder met ontwerpen, tekenen en snijden van lino’s, nu ik er een beetje in begin te komen. En dus heb ik om te beginnen nog een paar stukken linoleum gemonteerd.

    Het monteren is linoleum op hout plakken, waardoor het goed vlak en wat gemakkelijker hanteerbaar wordt. Maar als ik de lino’s voor afdrukken door de waswringer wil halen, dan mag het hele pakket niet te dik worden. Dus plak ik momenteel linoleum op dunne triplex die weer wat dun en buigzaam is voor het normale handdrukken.

    Een van de lino’s die ik in gedachten heb is een meer in Noorwegen, op de overgang van vasteland naar Lofoten en Vesteralen. Het Skoddebergvatnet (Schoenenberg-meer, naar de vorm van de berg die aan het meer ligt). Ik was daar in 2001, door slecht weer en campingbaas tot een dagje rust in een vissershut veroordeelt.

    De elementen die ik wil gebruiken; ruw water, bomen op een landtong met naakte rots, en de enorme berg op de achtergrond. Helaas zadelt het ding me op met een vormgevingsprobleem als ik de bomen en de berg wil doen. Als ik de bomen  zwart maak, vallen ze weg tegen de zwarte berg. En ben ik wel in staat er zo subtiel licht in aan te brengen dat het toch donkere bomen blijven?

    En toen weer aan de slag met Oost-Indische inkt en zeep.

    En zo liep ik vast nadat ik de bomen en de landtong getekend had. Het water is wel aardig geloof ik, al is de vraag wat het wordt met uitsnijden. En de bomen en de landtong bevallen me echt. Maar goed, hoe nu verder? Wat ik nu heb vind ik wel zo aardig dat ik het niet wil verpesten…

    Een oplossing was de grote berg weglaten, alleen links als tegenwicht een lagere berg dan maar?

    Beter, maar toch niet helemaal wat ik in gedachten had.

    Indachtig het voornemen van de vorige keer –neem de tijd, maak desnoods twee ontwerpen en kies het beste- ben ik aan een volgend ontwerp begonnen.

    Met de eerste als uitgangspunt -en toch weer een beetje verbeteren- ging dat snel. En toen ininkten. Omdat ik de bomen tegen een zwarte achtergrond wil hebben besloot ik nu even de bomen wit te laten, en eerst de achtergrond in te tekenen.

    En toen verder met de bomen zwart maken en tegelijk nog genoeg wit overlaten

    Hmmm, niet geweldig; op de een of andere manier heeft dat tweede ontwerp meer iets van een tropisch eiland dan van een bar Noors landschap. Vermoedelijk de vorm van de bomen; door ze niet te schilderen maar ‘uit te sparen had ik meer moeite de vorm goed te krijgen, en het ininkten van de bomen heeft dat probleem nog versterkt. En de bomen zijn chaotisch en druk. Tijd om te kijken en te piekeren.

    De twee lino’s hebben weer net als vorige week een paar dagen in de boekenkast gestaan. En dat werkte; ik kreeg een idee voor het eerste ontwerp; wat als ik de grote berg op de achtergrond nu eens licht hou en alleen minimaal aanduidt?

    Wat minder spullen, die ik voortdurend op tafel kon laten staan zoals wattenstaafjes en een pot met water (voor zwart weghalen) en inkt, zeep en penseel (voor zwart toevoegen). Zo kon ik elke inval meteen uitvoeren, drie dagen lang.

    Het eerste ontwerp kreeg dus een minimale en lichte berg erbij.

    Dat werkt wel geloof ik.

    En het tweede ontwerp werd ook heel langzaam en stukje bij beetje verbeterd; de berg iets lager zodat de boomtoppen er nog net bovenuit komen, en vooral de drukte van lichtpuntjes in de bomen beperken tot wat hoofdlijnen…

    Ook niet slecht…

    In beide gevallen is een hoop afhankelijk van hoe ik het ding uiteindelijk snij. Als ik te fijne witte lijnen probeer te snijden vallen die weg bij afdrukken, maar iets verder opensnijden kan altijd nog. En de ‘toevallige’ restvormen na het snijden vormen een vlekken en streepjespatroon in het wit. Ze zijn een belangrijk onderdeel van elke lino, maar die zijn nauwelijks te ontwerpen. En zonder die snijresten wordt een lino in feite een verzameling egale zwarte en witte vlakken, als een zeefdruk. Dan raak ik het lino karakter kwijt. Dus alleen na het snijden en proefdrukken weet ik of een van deze lino’s echt wat is geworden.

    Probleem; met welke van de twee ga ik nu verder? Ze staan in de boekenkast, en ik kijk, maar in feite verschillen ze zoveel in karakter dat ik ze beiden moet gaan maken. Een luxe probleem, jawel.

    En om het probleem nog wat groter te maken; die tussenfase van het 2e ontwerp, -de versie met die wit uitgespaarde bomen- vind ik eigenlijk ook wel erg aardig.

    Abstracter, minder uitgewerkt dan ik normaal doe, maar als grafisch ontwerp misschien nog wel boeiender dan de twee uitgewerkte versies. Doe ik teveel, en was dit een betere fase om te stoppen?

    Hoe nu verder, kleine man?

    Lees meer >> | 2 Reacties | Reageer | 30 keer bekeken

  • Drukken en afdwalen

    17 juni 2017

    Eens kijken, hier was ik de vorige week gebleven:

    Een keurig gesneden lino, klaar om te drukken.

    Ik ben om te beginnen maar even aan de slag gegaan met wat ik al ken; gewoon een handdruk maken. Geen pers, geen ingewikkelde Japanse foefjes, gewoon de linoleum ininkten en een nette afdruk wrijven met een lepel. Op simpel 80 grams printerpapier; goedkoop, en in ruime mate voorhanden.

    Stap 1 is het papier een beetje vochtig maken. Dan voegt het zich soepeler tijdens het drukken, en het papier neemt gemakkelijker de inkt aan. Een gladde geplastificeerde plank, een sproeifles (oude Glassex fles) en een keukensponsje, sproei sproei, veeg veeg, netjes neerleggen en het volgende wel erop. Op de achterkant weer sproei sproei, veeg veeg, volgende. En als ik een stuk of 8 vel zo heb klaarliggen (wat bobbelend en wel) een lap plastic erover, en geef het een uurtje om in te trekken.

    Printerpapier is aan de dunne en slappe kant hiervoor, dat merk ik wel, wat dikker echt hoogdrukpapier neemt water gemakkelijker op en blijft wat vlakker, maar dit werkt wel. En we hebben het hier over proefdrukken.

    Vervolgens inkt op waterbasis uitrollen op een glasplaat, met een rubber rol. Een

    paar druppels water erbij, even mengen met een plamuurmes, en dan uitrollen.

    Rol in de inkt, rol van onder naar boven over de glasplaat, optillen, en weer rol van onder naar boven.

    Niet heen en weer rollen, hoe sterk de verleiding ook is, het doel is een dunne gladde en vooral gelijkmatige laag inkt.De reflectie van licht op de inkt laat zien hoe gelijkmatig de laag wordt.

    Daarna is de linoplaat aan de beurt. Met de inktrol inkt opnemen van de glasplaat, en dan uitrollen over de lino. De laag moet zo dun mogelijk zijn, en gelijkmatig.

    Al met al is dit denk ik het meeste werk van elke afdruk; goed gelijkmatig maar niet te ‘vet’ ininkten. Te vet zorgt voor dikke inktranden in de afdruk, en voor kleine details die wegvallen, te dun levert geen goed zwart op. Even wat extra aandacht voor de randjes van de lino, en door naar de reflectie van licht op de inkt te kijken zie ik ook hier of het goed gelijkmatig is. Aan het eind even wat inkt wegvegen met een velletje keukenrol waar ik buiten de linoplaat gerold heb…

    En dan de druk maken. Een van de ingevochte vellen netjes over de lino leggen, opletten dat er geen bobbels en vouwen zijn. Even met de hand aanwrijven, dan leg ik er een vel siliconenpapier overheen voor soepel afdrukken en om het papier te beschermen. Siliconenpapier is dat gladde papier dat op de achterkant van stickers zit, of –in mijn geval- aan de achterkant van een etiketten vel voor de printer. En dan is het wrijven geblazen. Ik gebruik gewoon een soeplepel voor dit soort werk. Bolle kant omlaag, vingers links en rechts op de rand van de lepel, en dan links rechts en op en neer en schuin, alsof ik de hele achterkant ben aan’t arceren.

    Hierbij helpt het wel als een lino niet te groot is, dat gaat een stuk sneller.

    Aan de achterkant vschemert langzaam de afdruk wat door (en als het papier iets te nat is zelfs veel meer, zoals hier links onder). De grote vegen die ik maak met wrijven zijn aan de achterkant ook te zien, maar als het goed is lopen die op de voorkant mooi door elkaar tot een egaal vlak. Als ik denk dat het goed is kan ik heel voorzichtig van een kant af de lino optillen en kijken hoe het wordt.

    Desgewenst terugleggen en meer wrijven of zelfs nog eens wat extra inkt inrollen kan in dit stadium (maar liever niet)

    En dan ligt er in 10 minuten wel een eerste afdruk. Nog niet perfect, ik moet weer even handigheid krijgen, maar na een stuk of 6 afdrukken is de inkt die ik op de glasplaat had op, en heb ik 3 redelijke afdrukken.

    En toen ging het een beetje mis. Of niet mis, maar toen dwaalde ik in elk geval even af. Eigenlijk was mijn plan om nu de andere manieren van afdrukken te proberen, maar uhm, ik zag ook nog mogelijkheden om de lino beter te maken. Als ik toch ruimte voor verbetering zie, moet ik dan nu stug verder en afdrukken gaan maken van een plaat die niet optimaal is? Nee, dan toch liever eerst verbeteren waar ik kan.  Alleen kost dat laatste aanzienlijk meer tijd; alles wat ik nu wegsnij ben ik kwijt, dus lang kijken, goed nadenken, en zelfs pas morgen verder…

    De dag erna ben ik er zeker van, er kan nog nier en daar wat bijgesneden worden. Heel voorzichtig aan de slag, hier een zwart streepje weg, daar een zwart streepje net wat smaller…

    En dan weer afdrukken, weer gewoon een handafdruk, net als gisteren, dan kan ik tenminste goed vergelijken. En dus weer papier invochten, inkt uitrollen, de plaat ininkten, en aan de slag met de lepel. Beter, misschien nog een paar kleine puntjes? Proefdrukken in de boekenkast, en weer een avond en nachtje betijen.

    En dan na nog wat heel voorzichtig en minimaal bijsnijden kan ik een rondje serieuze drukken maken.

    Verbazend hoveel verschil een paar streepjes wegsnijden in het geheel maken, ineens licht de hele diepte van het landschap op.

    Al met al ben ik eigenlijk best wel gelukkig met deze lino. Een idee van ruim 10 jaar geleden dat nu eindelijk echt vorm heeft gekregen. Het levert zelfs een lino op die ik aan de muur wil hebben, in plaats van op het prikbord...

    En op dit moment heb ik eigenlijk meer zin in nog een lino snijden –er zijn nog wel wat ideeën- dan in afdruk experimenten doen met deze plaat… Ik dwaal de komende week nog wat verder van de afdruk experimenten af vrees ik. Het is lino tijd…

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 18 keer bekeken

  • linoleum snijden

    10 juni 2017

    De vorige week was ik hier gebleven:

    Een betekende plaat linoleum, klaar om te snijden.

    Ik had wat experimenten in gedachten bij dat snijden. Bij de Japanse houtsnede wordt eerst met een recht mes de omtrek van elk vlak gesneden, om daarna de ruimte ertussen met een guts vrij te maken. Even op een rijtje:

    Bovenaan zo’n recht mes voor contouren uitsnijden. Daaronder een smalle U-vormige guts, een smalle V-vormige guts en een brede U-vormige guts. Ik heb eigenlijk nooit met die rechte messen gewerkt, ik heb contouren altijd met de smalle U- of V-vormige guts gedaan.

    Dat rechte mes wordt als een soort van dolk rechtstandig vastgehouden, alsof je de plaat wilt vermoorden.

    De bedoeling van die manier van snijden is dat je het mes wat vrijer kunt draaien. Ik heb dat dit keer geprobeerd, maar voor mij was het geen succes. Het rechte mes wilde nauwelijks door het linoleum glijden, het liep stroef en vaak vast, en er was geen sprake van ‘vrijer’ snijden. Het mes op een meer normale manier vasthouden leverde weinig winst op:

    En zelfs –in de hoop dat het goedkope wisselmesje gewoon niet scherp genoeg was- een afbreekmesje leverde eigenlijk geen winst op.

    Het werkt voor mij alleen in hele kleine rechte hoekjes die ik moet snijden, en daarvoor gebruikte ik het altijd al. Misschien doe ik het niet goed, of misschien is het taaie linoleum toch anders snijden dan het hout dat voor Japanse houtsneden gebruikt wordt…

    Terug naar de smalle V-vormige guts dus.

    En zo ben ik deze week verder gegaan. Op zich was deze lino niet zo heel veel werk, als ik even serieus door zou rammen moest ik dit wel op een halve dag gesneden hebben, maar net als bij het ontwerpen heb ik me de tijd genomen. Wat ik wegsnij is weg, dus her en der heb ik wel een dagje tegen het ding aan zitten kijken, twijfelend of ik de tekening precies zou volgen, of toch sommige stukjes iets anders zou doen. Ik heb aan de rechterkant toch al iets meer weggesneden in de lucht dan in het oorspronkelijke ontwerp, en ook in de voorgrond van het water heb ik iets ‘speelser’ gesneden dan  in het ontwerp was getekend. Overigens moet ik ook nog eens ooit echt een hele lino spenderen aan water voor een lino ontwerpen en snijden. Maar dat komt een andere keer… Nu eerst eens verder met deze. Vanmiddag heb ik het laatste water gedaan, al zie ik een paar plekken waar ik vermoedelijk na de eerste proefdrukken nog wel wat aan wil doen.  Maar hier zijn we nu:

    De komende week (weken) ga ik verschillende manieren van drukken proberen. Ik begin met de roller en handdruk die ik altijd gebruikt heb, maar ook een Japanse manier en de was-wringer staan op het programma.

    In zekere zin is dit een gemakkelijke lino voor wat drukken betreft. Geen grote zwarte vlakken die moeilijk egaal diep zwart te drukken zijn. Geen grote witte vlakken waar al snel wat vervuiling van de weggesneden plaat een probleem maakt. De berg rechts is wel zwart, maar niet heel groot en eventuele onregelmatigheden storen daar wat minder, die verlevendigen hooguit het vlak een beetje. En de witte berg links is hopelijk zo gesneden dat eventuele ‘vervuilingen’ uit het weggesneden deel ook de berg wat aanvullen. De smalle ritmische zwarte lijnen laten zich doorgaand wel gemakkelijk goed drukken, en daar bestaat deze lino voor het grootste deel uit. En de maat heb ik ook zo gekozen dat ik gewoon met vellen A-4 papier aan de slag kan, Gemakkelijk voor drukken is hopelijk ook gemakkelijk voor verschillende manieren van drukken...

    Op naar de volgende ronde.

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 31 keer bekeken

  • Een nieuw begin met linoleum

    3 juni 2017

    Ha, eindelijk weer eens een nette werkweek. Ik ben begonnen met een lino. Ik wil dingen proberen op het gebied van tekenen (minder snel met een volgende stap beginnen, meer tijd nemen), op het gebied van snijden (Japanse manier van eerst met een recht mes de contouren uitsnijden, en dan de rest wegsteken) en drukken (was wringer of Japanse manier van drukken).

    Dit was dus waar we de vorige week gebleven waren;

    Een oude proefdruk van een lino waar ik de plaat van kwijt ben. En het leek me geen slecht idee om met dat ontwerp aan de slag te gaan omdat ik wat dingen op lino gebied wil uitproberen.

    Omdat ik alle tijd heb, en omdat ik het toch elke keer wat beter dan de vorige keer wil proberen te doen, heb ik de lino niet rechtstreeks overgenomen. Ik ben opnieuw aan’t tekenen geslagen, wel meteen op linoleum, maar toch even kijken of ik het ontwerp nog wat kon verbeteren. En jawel, meer tijd nemen betekende dat er heel wat te verbeteren was.

    Redelijk gelijk aan het uitgangspunt, alleen wat gefrutsel met huisjes rechts dat me uiteindelijk geen goed idee leek. En de rotswand rechts wil ik licht houden, alsof hij door een lage zon verlicht wordt. Maar die zou op de afdruk links komen (spiegelbeeld). Voor de kijkrichting zou het beter uitkomen als die lichte rotswand rechts in de afdruk komt, en als de tegenoverliggende donkere schaduw rotswand links ligt. Hele tekening uitgummen en omkeren? Ik heb de tijd; maak gewoon een 2e tekening op een 2e stuk linoleum. Dan kan ik beide ideeën echt vergelijken.

    Al tekenende veranderde er meer. Weg met de huisjes, rotsen op de voorgrond als ik zo nodig kleinere details wil hebben. Die rotsen moesten even groeien. In de loop van een paar dagen heb ik die een paar keer getekend, telkens wat groter dan de vorige keer. En de achterste bergenrij mocht misschien wat lager, wat verder weg. En nog wat lager. En de lucht moest dan ook de andere kant op komen…

    Daarna ben ik beide tekeningen in inkt gaan zetten. Stukje zeep op tafel, penseel in Oost-Indische inkt, penseel met inkt even over de zeep halen, en dan op het linoleum tekenen. Hieronder is de (gedeeltelijk) geïnkte versie van de eerste tekening (water en rotswand links niet af):

     

    En dit is de geïnkte versie van tekening 2:

    En toen het wezenlijke van meer tijd nemen. De beide lino’s hebben de dagen daarna in de boekenkast gestaan, zodat ik er de hele tijd tegenaan kon kijken.

    Dat leverde ook weer nieuwe inzichten op. De rij donkere bergen in de verte sluit die verte af, het fjord wordt meer een vijver, niet in het oneindige uitlopend. Ik had die rij bergen tijdens het tekenen al lager en lager gemaakt, wat nu als ik die rij eens helemaal wegliet? Dit is de huidige versie geworden::

    Voorlopig hou ik het hierop. Over lucht en water twijfel ik nog steeds, maar voor een deel denk ik dat ik sommige dingen ook beter kan bewaren voor als ik ben aan’t snijden. Dan verandert het karakter van de tekening sowieso, en ik begin ook meestal met wat te weinig wegsnijden, zodat ik later eventueel wel nog verder kan gaan (terugplakken na wegsnijden is wat problematisch)

    De uiteindelijke lino afdruk wordt dus in spiegelbeeld, maar voor die tijd ben ik wel weer een weekje verder. Of twee. Tijd voor snijden en ook op dat gebied wat dingen proberen.

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 38 keer bekeken

  • ongeïnspireerd gepruts en serieus gepieker

    27 mei 2017

    De afgelopen week wilde het niet zo lukken. De eerste echt zomerse dagen hebben sowieso de neiging me wat lam te slaan, en ik zit momenteel een beetje met het probleem dat ik teveel verschillende dingen wil, en niet kan kiezen. Het tekenen deze week was dan ook meer een plichtmatig geklungel dan serieus tekenen. En dat levert zelden wat goeds op:

    Ik zit eigenlijk momenteel meer aan lino’s te denken, maar daar kom ik niet echt op gang omdat ik de hele tijd zit te twijfelen tussen meer-kleuren drukken en puur zwartwitwerk. Beiden hebben hun charmes, en tegelijk zijn ze eigenlijk niet te combineren; kleurendrukken zijn zorgvuldig geplande projecten, een tekening opgesplitst over een aantal platen, met veel zeer precies werken.  Daarentegen zijn de zwartwit prenten die me voor ogen staan in feite hele losse, expressieve dingen. Dat laatste is in schilderen redelijk mijn stijl, maar in tekenen of lino’s lukt het me niet echt om in dat soort vormen te denken.

    De afgelopen week kreeg ik eindelijk een besteld boekje in handen; Mad Man’s Drum, van Lynd Ward. Grafische prenten, in stijl een beetje a la Frans Masereel of Aad de Haas.

    Iemand die in de eerste helft van de 20ste eeuw een anatal boekjes maakte met prenten die samen een verhaal moesten vertellen (een soort van stripverhaal zonder tekst.

    Helaas viel het allemaal wat tegen. Eén probleem is dat het bij nader inzien volgens mij houtgravures zijn in plaats van houtsnedes (zoals op het boekje en in alle beschrijvingen staat). Houtgravures worden in ‘kops’ hout gemaakt (je kijkt tegen de uiteinden van de nerf aan, niet tegen de lengterichting van de nerf) waardoor ze fijner kunnen zijn, en een aantal zaken mogelijk zijn die in houtsnede (of linoleumsnede) eigenlijk niet kunnen.

    Als ik kijk naar de arcering in de koets of de fijne lijnen in de lucht dan schreeuwt dat houtgravure… Een bijkomend probleem is dat de prenten in het boek vermoedelijk fors verkleind zijn, maar zonder verdere gegevens weet ik niet hoeveel. De ware grootte van een prent maakt nogal wat uit, sterk verkleint kan een prent ene hele andere indruk maken Al met al leer ik van dit boekje minder van dan gehoopt.

    Op dit moment komen de beste voorbeelden nog steeds uit een heel oud boekje dat ik al heel lang heb; ‘De Linogravure’ van Erremes

    Daarin staan genoeg voorbeelden in de richting van wat ik zou willen, maar pogingen om in die richting te tekenen willen niet erg lukken

    De laatste keer dat ik een reeks lino’s maakte was dat van Sittard, en dat werden toch meer de te nauwkeurige tekeningen dan de expressieve dingen die ik eigenlijk wilde. En mijn huidige pogingen tot Sittard tekenen gaan dan precies de andere kant op dan ik eigenlijk zou willen…

    Misschien moet ik even met iets anders beginnen. Er hangt hier al jaren een proefdruk van een lino op het prikbord waarvan ik de plaat kwijt ben. En eigenlijk gaat die nog het meest in de richting die me voor ogen staat.

    Nu zijn mijn tweede pogingen tot iets maar zelden succesvol, maar misschien zou ik de komende week toch gewoon hiermee moeten beginnen. Gewoon een nieuwe plaat snijden, en dan eens een paar verschillende manieren van afdrukken testen die ik al lang wil proberen (de wringer, maar ook Japanse handdrukken met rijst-lijm en waterverf).

    Met alleen piekeren kom ik ook niet verder, soms moet er gewoon gewerkt worden. Het probleem is dat dat werken om maar gewoon te werken weer meestal tot ongeïnspireerd gepruts leidt…

     

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 35 keer bekeken

  • Als het toch over van alles moet gaan…

    21 mei 2017

    Ha, twee blogjes deze week, al is dit wel even wat anders. Ik heb wel ooit geschreven dat mijn leven als geheel een kunstwerk is (al zal het weinig museale aandacht trekken) en eigenlijk wil ik in dit blog over van alles wat me bezig houd schrijven. Meestal komt dat er niet van en neig ik telkens weer ertoe me tot meer concrete kunst te beperken. Nu maar eens even bewust buiten mijn bootje stappen.

    Ik ben de laatste tijd weer druk met brood bakken bezig. Dat loopt op gegeven moment af; als de zomerse temperaturen eenmaal toeslaan heb ik niet meer zo heel veel zin in een slecht geïsoleerde oven van 230 graden. Maar nu loopt het toch nog even door.

    Aangespoord door een documentaire (Joanna Lumley’s Trans Syberian Adventure) waarin een Russisch zwartbrood werd aangeprezen (Chernyi Hleb of zoiets) werd heb ik wat op internet zitten spitten. Het doorworstelen van door Google ‘houtje-touwtje’ Translate vertaalde Russische pagina’s viel niet mee, extra tegengewerkt doordat er blijkbaar een Russische film of tv-serie uit 2015 is die ook ‘Chernyi Hleb’(zwartbrood) heet. Echte recepten heb ik niet gevonden, behalve een recept in het Engels dat me vooral Amerikaans leek (zuurdesem vervangen door gist en wat azijn, cacaopoeder of oploskoffie als ingrediënten?). Maar her en der lezend denk ik wel dat ik een redelijk idee kreeg van wat het brood moest zijn. Karwijzaad (een wat krachtiger familielid uit de komijnenzaad-stal), ui of uienpoeder, en een mengsel van graansoorten zoals ik dat ook bij veel Duitse broden ben tegengekomen; volkoren roggemeel, volkoren tarwemeel, en wat bloem om de zaak bij elkaar te houden. Ik ben maar eens aan de slag gegaan.

    Het eindresultaat was echt verrassend, een stevig brood met een sterke en voor mij volstrekt nieuwe broodsmaak. In eerste instantie was het sowieso even aan de smaak wennen, en daarna kwam ik erachter dat de smaak van het brood al mijn broodbeleg overmeesterde; ham, gewone kaas, jam; je proeft alleen nog het brood! Na wat experimenteren bleek de oplossing ander beleg te zijn; een pittig Piccolini droogworstje smaakte prima bij dit brood. En stevige oude geitenkaas proef je best boven dit brood uit. Ha, boterhammen met haar op de borst!

     

    Voor wie zelf aan de slag wil:

    • Levend zuurdesem (half roggemeel en half water)
    • 120 gram volkoren roggemeel (Zuidmolen)
    • 200 gram Duits meel type 550 (vergelijkbaar met tarwebloem)
    • 200 gram dunkles weizen 1050 (vergelijkbaar met volkoren tarwemeel)
    • 120 + 250 gram water
    • 8 gram zout
    • 20 gram schenkstroop (eigenlijk melasse, maar die had ik niet gevonden)
    • 15 gram karwijzaad
    • 7,5 gram uienpoeder

     

    2 dagen tevoren ‘s avonds desem activeren:

    25 gram roggemeel en 25 gram water met 25 gram desem mengen Tip van internet; desem gebruiken als het volume maximaal is, 8 tot 12 uur na het voeren. Als het desem weer zakt wordt het zuurder. Andere tip: optimaal desem drijft op water?

     

    Avond tevoren (desem gerezen, nog niet gezakt) ’s avonds half 11 voordeeg maken:

    • 120 gram water aan levend desem toevoegen, goed roeren
    • 120 gram roggemeel toevoegen, zo goed mogelijk mengen
    • Wegzetten op aanrecht met plastic afgedekt.

     

    bakdag (11 uur na voordeeg maken, volop leven en gaten in het voordeeg)

    • 25 gram voordeeg afwegen, bijvoeren en wegzetten in potje
    • 250 gram net niet lauw water afwegen,
    • 20 gram schenkstroop afmeten en door water roeren
    • 200 gram voordeeg aan water toevoegen, goed doorroeren
    • 200 gram Duits 550 meel afwegen
    • 200 gram Duits dunkles weizen meel 1050 afwegen, melen goed mengen
    • 15 gram karwijzaad en 7,5 gram uienpoeder afwegen en door meelmengsel roeren
    • 8 gram zout afwegen en door meelmengsel roeren
    • 09:30 uur: Water-voordeeg mengsel aan meel toevoegen, omroeren
    • Mengsel 30 minuten rust geven.
    • 10:00 uur: 5 min. ‘kneden’ door omroeren en deeg van rand naar midden vouwen met spatel. Telkens deeg rekken en omscheppen, kom beetje draaien voor elke keer scheppen, dan half uur rust. Dit in het totaal 4 keer (2 uur) Slap en plakkerig deeg!
    • 12:00 uur: Op goed bemeelde plank kneden deeg uitstorten, deeg nog steeds erg slap en plakkerig, voelt wat korrelig aan (is dat het karwijzaad?). Bol vormen door bemeelde onderkant omhoog te vouwen, als bol gevormd is bemelen en brood op spanning brengen door draaien.
    • Brood vormen in bemeelde rijskom doen, bestrooien met meel, afdekken.
    • Narijs 3 uur in keuken. (23 graden, rijst snel, na 2 uur rijsmandje helemaal vol).
    • Oven 20 minuten voorverwarmen op 230 graden met gietijzeren ketel en deksel in oven.
    • Brood uit rijsmand eerst op bakpapier leggen en dan met bakpapier en al in ketel leggen, inknippen en besproeien. Zakte wat in, en was eigenlijk te groot voor de ketel.
    • 20 minuten met deksel op ketel bakken op 230 graden,  daarna nog 20 minuten zonder deksel op 230 graden.

    Lees meer >> | 0 Reacties | Reageer | 46 keer bekeken

  • Meer blogs >>