Jan Kusters

Deze week heb ik wat geëxperimenteerd. Om te beginnen heb ik nog eens een viaduct gedaan, maar nu een tikkeltje anders. Karin was een paar weken geleden wat ontdaan omdat ik, tegen de tijd dat we werk gingen bespreken, verder was dan ze gedacht had. Ze had mijn werk (het viaduct achter het ziekenhuis, nummer 358) halverwege gezien, met alleen wat grote vlakken globaal ingeblokt en ook nog delen van de schets zichtbaar, en ik geloof dat ze die fase wel mooi vond. Ik ook, maar ik had toch wat anders in gedachten en was dus stug doorgegaan. Dit keer heb ik eens geprobeerd om een schilderij te maken dat wel volledig doorwerkt is, maar toch meer de sfeer van dat ‘halfweg’ stadium had. Simpeler en minder gedetailleerd, minder contrastrijk, opener. En dit is het dan: 

Nr. 363, het Bergerweg viaduct van de andere kant (vergelijk 361). Nu had ook dit schilderij weer een halfweg-stadium, en ook dat zag er weer leuk uit, en anders dan dit eindproduct. Misschien moet ik echt eens stoppen als er nog houtskoolschets te zien is, en de grond van het doek en zo. Alleen denk ik dan wat ik met iets duurzamer materiaal moet schetsen, houtskool kan ik niet goed fixeren als er olieverf overheen gaat. Schetsen met oliepastel misschien?

Een aardige overweging: Waar ik hier boven mee bezig ben is dus alleen de vorm van het werk; hoe schilder ik iets? In de hedendaagse kunst is dit waar kunst voornamelijk over gaat. Kunst gaat over kunst, over de manier waarop en waarom. Nogal beperkt in mijn optiek. Ik zie dat wat anders, voor mij gaat kunst over wat je ziet, en de vorm is slechts één aspect van dat geheel. In feite denk ik zelf dat het bovenstaande alleen boeiend is voor mensen die zelf kunst bedrijven of die het gevoel willen hebben dat ze bij het bedrijven van kunst betrokken zijn. Voor de beschouwer is dit volgens mij geneuzel. Zeker, de vorm bepaald of je iets leuk vindt of niet, maar de afwegingen daarachter zijn eigenlijk totaal niet van belang. Als ik met Google analytics kijk hoe mensen hier over mijn site zwerven, en als ik kijk naar wat mensen kopen of waar ze me over mailen gaat het niet over de vorm. De Limburgse landschappen worden vooral bekeken door mensen uit Limburg. Mensen die Noorse schilderijen kopen, doen dat omdat ze Noorwegen kennen. Mensen beleven het meeste plezier aan een soort van bevestiging van wat ze kennen, en in vele gevallen doet de vorm er minder toe dan je zou denken. De enige uitzondering? Kleur: Ik zie dat mijn fel gekleurde schilderijen vele vaker bekeken worden dan de gedemptere schilderijen. En overwegend gele doeken meer dan overwegend blauwe doeken, en rode doeken meer dan gele doeken... Ik vermoed eigenlijk dat hier doodgewoon lievelingskleuren een rol spelen, en als mensen van rood houden dan maakt het niet uit of ik een bloempot, een haan of een danseres schilder, dat rood trekt aan. En ja, dat past dan ook beter in het interieur dat met diezelfde lievelingskleur is samengesteld. Van Glerum over kunst prijzen: Landschappen met schapen zijn duurder dan landschappen zonder schapen. En landschappen met schapen die naarj e toe lopen zijn duurder dan landschappen met schapen die van je af lopen. Ik kan me hier telkens weer tranen in de ogen om lachen.

Ander werk van deze week? Ik heb lang staan kijken naar een ander experimenteel doekje, Shakira, van een week geleden.

Hier de oude variant (links) en het bijgewerkte doek (rechts). Zoek de 10, uh, het ene verschil... Dit is nu het soort van werk dat me op een werkdag een slecht gevoel geeft. Ik ben zowat een halve dag bezig geweest met naar dit doek kijken, en heb er in 2 minuten wat aan gedaan. Voelt niet echt als een middag serieus werken… En toch heb je die kijk- en bedenktijd gewoon nodig. Wat mij betreft een frustrerend gevoel.

En dan heb ik nog een doekje naar weer een film gedaan:

Lost in Translation. Het is een vervolg op Secretary (nummer 256), Ik weet nog niet wat ik ervan moet vinden, soms denk ik dat ik het gewoon meteen weer af kan schrapen, nooit gebeurd, en andere momenten kijk ik ernaar en denk ik, ja, toch is er iets… Een lastig punt met dit soort werk? Wat is het maken van schilderijen naar beelden uit een film? Eigen werk of niet? Ooit heeft ergens een regisseur en een cameraman het beeld bepaald dat ik gebruik. Aan de andere kant maak ik een keuze, een nieuwe uitsnede, en vertaal ik mijn eigen waarneming naar een werk, op precies dezelfde manier als bij een landschap bijvoorbeeld. Net als in het geval van Secretary is de titel niet alleen de titel van de film; voor mij heeft de titel ook een heel direct verband met het werk dat ik ervan maak...