Jan Kusters

ergens diep in de rimboe...

De vorige week maakte ik me al zorgen over hoeveel tijd het onderzoeken van een nieuw thema ging kosten. Zou het ten koste van mijn 'kleine landschappen' gaan? Ja dus, deze week niets nieuws in de rubriek met recent werk. AAARGH! Paniek slaat toe, begin ik te verslappen, geef ik toe aan mijn luiheid, is het heilig vuur eruit, gaat het nu helamaal mis? STRESS!!

Lees meer >> | 2589 keer bekeken

Het geheim van de kunstenaar ofwel de Mythe

Vandaag een lange blog met echt piekerwerk. Vergeet vooral niet onderaan op 'lees meer>>' te klikken...

Om te beginnen is er natuurlijk gewoon verder gewerkt aan Noorse landschappen. Braaf en keurig, en weer een blik op het Lyngenfjord.

Maar ondertussen beginnen andere zaken echt mijn aandacht op te eisen. Ik heb nu een paar keer met Emmy gewerkt, en ik begin nieuwsgierig te worden wat ik daarmee uiteindelijk in echte schilderijen kan. Gisteren en vandaag heb ik mijn eerste serieuze pogingen gedaan, en ik moet zeggen, dat valt zwaar tegen. Ik heb weer een lange weg voor de boeg. En dat brengt me op de Mythe, en op de vraag wat ik met dit blog moet. Reacties zijn nu echt gewenst, hoe denkt U over het volgende?

Laatst zat ik te praten met een serieuze kunstliefhebber, en uit het gesprek werd me duidelijk dat hij in feite liever niet weet hoeveel moeite een kunstwerk eigenlijk kost. Als hij van één kunstenaar de indruk heeft dat die geniaal is, en zomaar een perfect werk maakt, terwijl hij van een ander weet dat die zwaar heeft moeten zwoegen om iets te bereiken, dan waardeert hij in feite de eerste meer dan de 2e. En hij staat hierin niet alleen. Gisteren kreeg ik een compliment -althans zo ervaar ik het- dat ik dapper ben omdat ik ook 'klungelig' werk laat zien. Is dat dapper? Wordt het werk minder goed als je weet hoe het gegroeid is?

Nu is het probleem dat ik redelijk zeker ben van het feit dat er geen geniale kunstenaars bestaan. In elk geval heb ik daar nooit een aanwijzing voor gezien. Wat ik ontdekt heb, zowel door naar werkende kunstenaars te kijken als door kunstgeschiedenis door te nemen, is dat kunstenaars beter werk maken naarmate ze harder werken. Mozart was geen genie bij wie de muziek zomaar uit de vinger viel. Hij was het product van een ambitieuze vader die het jong al als kleuter zo ongeveer vast spijkerde achter de piano. Zo gaat het ook bij beeldende kunstenaars. Ze leren een vak, leren alle trucjes en manieren die nodig zijn om een bepaald effect te bereiken. Een kunstenaar die 1 schilderij per week maakt heeft misschien een jaar of twee jaar nodig om iets onder de knie te krijgen. De kunstenaar die elke dag 5 schilderijen maakt, heeft datzelfde onder de knie in een paar maanden. Voor mijn eerste landschappen buiten had ik 3 of 4 uur nodig, nu rollen mijn beste landschapjes in een klein half uur uit de kwast. Ik ben niet genialer geworden, ik heb gewoon 200 of 250 schilderijen lang geoefend om iets onder de knie te krijgen. En vanuit mijn eigen optiek is dat hard werken de feitelijke prestatie; als iemand 'zomaar' wat doet zie ik dat er doorgaans aan af, en vind ik het minder. De abstracte composities van Mondriaan ben ik pas echt gaan waarderen nadat ik de schilderijen in werkelijkheid zag. De reproducties in boeken zien er altijd strak uit. In de echte doeken zie je ineens hoeveel werk er onder schuilt, je zien veranderingen, correcties, potloodlijnen en tape-randjes en noem maar op. Je ziet het gevecht dat hij met zijn compositie geleverd heeft. Voor mij was dat een ware openbaring. Voor anderen is dat dus blijkbaar een zware tegenvaller...

En dat brengt me op de vraag van dit blog. Ik geloof nu net dat goeie kunst eerlijk moet zijn. Het proces is daarbij  belangrijk, zelfs een onmisbaar onderdeel van het hele kunstwerk. Vandaar dat mijn schilderijen genummerd zijn. Voor de ultieme expositie zou alles, goed en slecht, volledig op volgorde gepresenteerd moeten worden. Dit blog is in feite een uitvloeisel van die opvatting. Ik wil laten zien hoe ik uiteindelijk tot mijn werk kom, met alle ups and downs. Dat geheel is het kunstwerk, niet een enkel meer of minder gelukt doekje. Wat vindt U? Graag reageren...

Ik ben begonnen met uitzoeken hoe ik kleine naakten moet doen. Van links naar rechts: eerst een groter doek (50x70). Dit heb ik een paar weken geleden gemaakt naar model. Op de drie kleinere doekjes daarnaast (18x24 cm) ben ik gaan kijken wat ik daarmee kan. Het 2e doekje is vooral een voorbeeld van de kant die ik niet op wil, dat is realistischer dan ik eigenlijk wil. Ik wil losser en met hardere kleuren een levendig ding maken. Dit lijkt in elk geval nog nergens op, ik heb weer een lange weg voor de boeg.

Om te beginnen heb ik nog geen palet voor naakten; ik moet een nieuwe reeks kleuren vinden. Maar dat is niet mijn grootste probleem. Op dit moment is het vooral weer een gevecht met de verf; hoe breng ik zo’n kleine vlekken losjes op, zonder in gepiel te vervallen? Hoeveel detail is nodig? Ik ontdek dat ik minder geleerd heb van mijn landschappen dan ik gehoopt had, dit is gewoon weer vooraan beginnen.

Lees meer >> | 3182 keer bekeken

Het is nog vroeg in het jaar...

Maar ik ben weer eens buiten gaan kijken. Eerlijk is eerlijk, ik had deze week wat andere dingen aan mijn hoofd en daardoor zat ik niet echt lekker in mijn werk, maar het voelde goed om meer eens met de ezel op de motor op pad te gaan. En ik heb in elk geval de wilg gedaan waar ik de vorige week over schreef. Werken is één ding, nu moet het nog goed werk worden.

Lees meer >> | 1589 keer bekeken

quo vadis?

Eerst maar even het werk van deze week: 2 keer Lyngenfjord. Ik ben nu echt aan't experimenteren met de tonen, de tinten van de landschappen die ik gezien heb.

Hoe jammer ik het ook vind, werken naar foto's is toch anders dan buiten schilderen naar de waarneming, het werk wordt vanzelf zorgvuldiger, bestudeerder, maar ook visueel eenvoudiger. Ik mis de levendigheid, de durf om te falen als ik thuis werk. Dit is werk van een kamergeleerde, zoals ook het meeste atelierwerk dat ik van anderen zie. Verbazend veel kunstenars lijken terug te schrikken voor een serieuze confrontatie met de werkelijkheid (en bij de meeste Kunstkenners trouwens ook). Ik moet daar misschien ook eens een blogje aan besteden.

Vol ongeduld wacht ik op de echte lente, te terugkeer van kleur en leven buiten. Ik fiets elke dag lang een grote wilg met karakteristieke stam en takken, en lange treurige twijgen. Ergens de komende weken krijgen die een vage groene waas, subtiel, een weemoedige kleur. Vrolijk maar niet echt durven. Voor mij is daar het begin van de lente. Ik wil die boom schilderen, en wacht vol ongeduld op die waas en het juiste licht.

Ik twijfel nog over wat ik dit jaar ga doen. Noorwegen zit er dit keer niet in. Maar ga ik eind april weer naar Frankrijk, of ga nu eens echt voor een Nederlands jaar? Limburg is mooi, maar de rest van Nederland is ook de moeite waard. Als ik kleur wil zou ik dit voorjaar naar de bollenstreek kunnen gaan. Geen idee wat ik daarvan zou bakken, maar het is wel eens wat anders voor mij. Hooikoorts, jawel, maar ook kleuren die je verder nooit buiten ziet, althans niet op die schaal en in die vorm. En de rechte lijnen van polders en zeeuwse dijken trekken me ook wel. Daar zou ik wel een zomer aan kunnen besteden. Aan de andere kant zou ik dit jaar ook eens twee keer Frankrijk kunnen doen; een week in het voorjaar, en wat langer in de zomer. De eindeloze graanvelden in Noord Frankrijk misschien? Ik zie nog wel.

Lees meer >> | 1375 keer bekeken

Something else, something old, something new that is even older.

Something else

Vrijdagavond was een galerieconcert in Achter de Beek. Lollo Meier en André Donni. Wow, live muziek blijft toch altijd leuk. Hoe schilder je het samenlopen en dan weer uiteenwaaieren van improvisaties? De klank van een geveegd trommeltje? Ik heb foto's gemaakt, en na thuiskomst wat schetsen en schilderen, maar eigenlijk vraagt dit eerder om Mondiaan's Broadway boogie woogie lijnen dan om Jannemans neurveuse vegen. Ooit eens...

Lees meer >> | 4087 keer bekeken

eens kijken of ik kan bloggen...

Laat ik eens proberen een blog bij te houden. Dit wordt in elk geval geen dagelijkse zaak, maar een wekelijkse. Elke week op zondag wil ik wat berichten uit mijn 'woeste kunstenaarsbestaan' hier neer te zetten. Zou het iemand boeien?

De afgelopen week had ik vrij vanwege carnaval. Ik ben geen carnavalsvierder, en dus is het tijd voor wat anders. In feite heb ik ondertussen een geheel eigen traditie ontwikkeld voor de carnavalsdagen. Vrienden ontvluchten Limburg of duiken vol in het feestgedruis, dus mijn sociale kalender raakt even redelijk leeg. Buiten is het landschap nog grauw, kaal en niet bijzonder inspirerend voor een schilder die wel van een beetje kleur houdt. Na een paar maanden ben ik binnen het werken aan de hand van foto's eigenlijk ook wel een beetje beu. Geen goeie week voor een schildervakantie dus. En wat heb ik dus de afgelopen drie jaar met carnaval staan doen?

Lees meer >> | 1715 keer bekeken