Jan Kusters

déjà vu
10 januari 2010
Het is dat ik het vorig jaar in januari nog geen blog bij hield, maar toch heb ik een verbazend gevoel van déjà vu. Het begin van het jaar, de eerste schilderijen van het jaar, en weer schiet ik snel door mijn wit heen. Winter! Sneeuw! Alweer! Ik worstel nog een beetje met de naweeën van een verkoudheid die maar niet weg wil, dus beperk ik mijn buitenleven. Maandag, vrijdag en gisteren heb ik wat snelle en korte rondjes met de fiets gemaakt om foto’s te maken, het schilderen doe ik nog maar even in alle comfort van mijn huis.

Lees meer >> | 4535 keer bekeken
virtuele kunst
3 januari 2010
Rond deze weken ligt mijn productie op het gebied van kunst altijd laag. Zo laag dat ik de kerstvakantie altijd als mijn enige echte vakantie beschouw. Redenen genoeg: vrienden over de vloer, op bezoek gaan, het is somber weer dat niet echt uitnodigt tot schilderen, dat soort zaken. Maar helemaal stopt het natuurlijk nooit; door het einde van het jaar kom je automatisch tot een beetje terugblikken en vooruitkijken (zie blog vorige week). En als je dan plannen maakt voor het komend jaar, dan wordt je toch nieuwsgierig. Lino’s? En vervolgens begin je in je hoofd ontwerpen te maken, een hele reeks van 'kunst in gedachten' trekt voorbij.

Lees meer >> | 2975 keer bekeken
De balans...
27 december 2009
Werk van het afgelopen jaar bekijkend…

Elk jaar leg ik mijn werk uit in de gangen van het gebouw hier. Op die manier krijg ik eens wat overzicht van wat ik nu eigenlijk gedaan hebt. Mag ik U uitnodigen mee te kijken naar een jaar van driftig verder modderen? Veel van wat ik gedaan heb kunt U groter bekijken in de map 'schilderen 2009'

Totalen: 108 schilderijen op doek, 30 schilderijen op papier of paneel, 53 tekeningen van Emmy, en een hoop los grut dat ik niet meetel. Het was in elk geval geen Oblomow-jaar. En wat vind ik er nu zelf van?

1: De tekeningen naar model: Er zitten best wel een aantal leuke tekeningen tussen. Als eindproduct is eigenlijk alleen het werk met pastel of oliepastel de moeite waard, houtskool lukt wel maar is in mijn ogen gewoon niet boeiend genoeg. Op grote vellen zie ik een stuk of 10 dingen die de moeite waard zijn. Ik mag proberen om eens wat minder volledig te zijn in schilderen; er is één houtskooltekening die voornamelijk uit één snel gezette lijn bestaat, die wel leuk is (tekenend terwijl ik alleen naar het model kijk, en niet op het papier)

2: De winterlandschappen: Die zijn allemaal bij Coen, wel jammer, ik had ze graag even mee bij deze evaluatie gehad. In mijn gedachten is de serie vooral wat eenzijdig-blauw uitgevallen. Maar eerlijk is eerlijk, in feite is die serie het product van twee dagen, beide met blauwe lucht en zon, dus het past wel.

3: De Bollen: Ik geloof dat ik er een stuk of 12 leuke doekjes aan over hou. Het doel, meer en fellere kleuren, zit er wel in, en ik geloof dat ik daar ook nog wel mee verder zou willen. Kan ik daar nog een paar keer een weekend of lang weekend naartoe als het echt midden in de bollentijd is? Bij die serie zijn de thuis naar foto’s gemaakte doeken opvallend veel beter, wat abstracter en minder ‘nauwkeurig’.

4: de Maaslandschappen: Saai! Er zitten wel een paar leuke doekjes tussen, maar in zijn geheel is de serie te saai geworden. Ik hou er nu 12 of 13 over. Ik zou daar op een wat meer systematische manier aan moeten werken, met een duidelijker concept. Horizon op een vaste hoogte, de Maas altijd als een wig daaronder, en dan kijken wat boven en onder de horizon hoort, en hoe hoog de maasoevers uitvallen. Hier zouden vliegerfoto’s ook nog eens een aardig uitgangspunt kunnen zijn: een veel minder voor de hand liggend perspectief.

5: Emmy en naakt: Lang niet slecht geloof ik. Lekkere kleuren, lekker geschilderd. Ik zou wat minder op de contour moeten werken, en meer gebruik maken van de kleine doorkijkjes, tegenlichtjes en reflecties op de huid. En ik moet af van de wat gekunstelde ‘model-houdingen’. Maar toch verder op deze weg geloof ik.

6: Overig landschap: Er is dit jaar relatief weinig overgebleven van gewoon losse dagen buiten schilderen. De beste Limburgse landschapjes zijn twee doekjes aan de hand van foto’s, van de herfst. De gefantaseerde sneeuwlandschappen zijn niet slecht, als steekt die ene die ik naar een beeld uit een documentaire heb gemaakt er in kleur wel ver bovenuit. Blijkbaar begin ik ondertussen wel voldoende achtergrond informatie te hebben om aan de hand van foto’s te werken, en dan wordt het atelierwerk wel beter afgewogen en ‘strakker’.

7: Van alles en nog wat: Los zand, maar dat zat er toch al in. Van de Albatrossen hou ik denk ik alleen de eerste nog opgespannen. Van de theeschilderijen blijft er maar 1 theekom over, maar tegelijk blijft een serie van 30x30 doekjes op dit thema wel aantrekkelijk. Er zitten een paar leuke tussen de snapshots, al twijfel ik een beetje aan het werken op papier. Wel handzaam, en het ziet er ook wel strak uit, maar wat moet ik met die dingen?

8: Algemeen en voorbordurend op dat laatste: Moet ik mij binden aan 18x24 op doek? Wat moet ik met die papieren dingen? Iets vergelijkbaars doet zich voor op de paneeltjes; niet handig, al geven ze wel een interessant ‘handschrift’. Maar hoe ga ik die presenteren? Randen zwart, achter op het paneel een paar steunlatjes voor het ophangen? En alles op papier in passepartout en achter glas? Aan de ene kant voel ik me wel erg beperkt door dat formaat, aan de andere kant is het een krachtig selectiemiddel; het is moeilijker om klein een sterke indruk te maken dan groot.

Conclusie: Ik heb behoorlijk gewerkt dit jaar. Mijn voornaamste doel, minstens 1 serieus werk aanpakken elke week is ruim gehaald. En dankzij Emmy ben ik nu ook serieus met wat anders dan de kleine landschappen bezig. Nu blijkt pas echt of ik de afgelopen jaren op het gebied van schilderen iets heb bijgeleerd, en dat valt me niet tegen.

Ergens heb ik het gevoel dat ik, met de ‘Shades of Norway’ expositie een bepaald doel gehaald heb. Ben ik klaar met Noorwegen of de kleine landschappen? Dat geloof ik niet, maar ik denk dat ik langzaam wat aan’t verschuiven ben van ‘waar’ en ‘hoe ziet het uit’ naar ‘hoe wil ik dat benaderen’ (zie de plannen voor Maaslandschappen, en misschien ook de ‘gefantaseerde’ Noorse winterlandschappen).

Nieuwe doelen:

1: Een van de grootste uitdagingen voor het komend jaar wordt uitzoeken hoe ik de vorm van mijn werk ga diversificeren. Ga ik me vastbijten in 18x24 op doek, of kies ik voor meer formaten en andere vormen? Groter? Paneel en papier erbij? Ik moet in elk geval dit voorjaar eens wat werk in andere vormen helemaal presentatieklaar maken om te kijken hoe dat uitvalt. En eens kijken of ik dit aan de schildergroep kan voorleggen.

2: Ga ik nog iets met reproduceerbare grafiek doen? Ik mis het simpele en toegankelijke werk in oplage, en eigenlijk zou ik ook wel weer eens wat schilderijen op een andere manier willen verwerken. Ik twijfel tussen monotypes met stencils en gemengde techniek (waar wel reeksen uitkomen maar met kleine verschillen), of linoleumsnede. Dat laatste ligt me wel, maar het is nogal stug zwoegen om die dingen te maken. Wil ik daar tijd aan besteden? Een mooie grafiekmap met minsten 5 werken voor het eind van het jaar? Dan moet ik daar elke maand een voor produceren…

3: Gemengde technieken op papier. Ik heb dermate veel lol aan oliepastel dat ik daar echt eens iets mee moet doen. Ik had een idee liggen van tekeningen naar aanleiding van MTV clips, misschien een goeie klus voor de carnavalsvakantie, als ik tenminste geen lijsten ga maken. Of nog maar eens in de drie weken Emmy, en daartussen tekenen? Ik twijfel nog.

En verder moet ik misschien iets minder tijd aan kunst besteden, en iets meer tijd aan leven; dat zou de inhoud van ander werk dan de kleine landschappen wel ten goede komen. Wordt het weer tijd voor het woestere leven? Dat is moeilijk vast te leggen.

Ik heb 36 doekjes voor afspannen geselecteerd, met de spielatten van die doeken kom ik de eerste maanden van het nieuwe jaar wel weer mee door zonder meteen nieuwe te bestellen.

Voor al die tot hier heeft weten door te lezen: Beste wensen voor het nieuwe jaar!

Lees meer >> | 3007 keer bekeken
Laatste ronde schilderen dit jaar?
20 december 2009
Het jaar loopt zo langzaam op z'n eind, en de tijd van terugblikken en vooruitblikken begint. Meestal stopt het maken van werk rond deze tijd, om in januari met verse moed en ideeën weer te beginnen. De kerstvakantie is doorgaans mijn enige echte vakantie: weinig doen behalve wat nadenken over kunst. Veel lezen, tv, vrienden zien en Dolce far Niente.

Lees meer >> | 1949 keer bekeken
Meer museumbezoek (en wat schilderen).
13 december 2009
Schilderen gaat door, al kom ik langzaam tot stilstand. Kerst is traditioneel de periode waarin ik even echt niks doe: geen schilderen of werken tenminste. Denken over kunst stopt nooit, en met de jaarwisseling en rustige dagen in het verschiet is het doorgaans wel even een gelegenheid om eens wat dingen op een rijtje te zetten. Maar goed, deze week en de komende week zit ik ook nog met mijn vingers in de verf:

Lees meer >> | 3640 keer bekeken
museumbezoek
6 december 2009
Om te beginnen ben ik nog even verder gegaan met de Noorse winterfantasieën.

Dit was een uitzicht vanaf de camping in Kleppstad op de Lofoten, wara ik het vorig jaar stond. Zou het er nu zo kunnen uitzien?

Vrijdag was Emmy weer hier, en het ging wel.

Het eerste doekjes floepte er soepel uit, maar daarna werd het allemaal wat krampachtig proberen om iets anders te doen.Ik moet ondertussen echt eens gaan uitzoeken wat ik nu eigenlijk met naakt wil…

Op 20 september schreef ik dat ik nog maar zelden naar echt leuke exposities ga. Afgelopen zondag, na mijn blog bijwerken, ben ik naar het Bonnefanten geweest, in Maastricht, en daar was voor de verandering eens wat echt leuks te zien: ‘Live Forever’ van Elizabeth Peyton.

Ha, ik sta niet alleen! Wat daar hangt sluit naadloos aan op mijn werk. Haar kleine schilderijen zijn net zo gebaseerd op kiekjes en dagelijks leven als mijn snapshots. Bij haar speelt bij het portret de hoofdrol, wie was er, terwijl ik bij de snapshots meer kies voor de gebeurtenis: wat gebeurde er. Maar we gebruiken allebei het ‘kleine’ dagelijkse leven als basis, en maken werk dniet at zomaar een paar krachttermen schreeuwt maar een persoonlijk verhaal verteld, fluisterd misschien.

Zelfs haar opvattingen over wat een schilderij is sluiten aan op mijn idee; het schilderij is een object. Soms een uitgewerkt en ingelijst object, soms een ‘bloot paneeltje’, afhankelijk van het werk zelf, maar altijd meer dan alleen de afbeelding. De voornaamste verschillen zitten in ons handschrift en in onderwerp keuze.

Leuk om even het gevoel te hebben dat ik nog een beetje aansluit bij de hedendaagse kunst.

De expositie verzuipt overigens in dat gebouw. Jammer, in dat hele enorme gebouw zijn maar een paar hoekjes waar kunst echt tot zijn recht komt. Als je wilt weten wat er mis is met de officiële kunstwereld op dit moment is een blik op de entree van het Bonnefanten veelzeggend: megalomane bouw zonder menselijke maat, die niet ten dienste van de kunst staat, maar de kunst als excuus misgebruikt.

(zoek de mensch)

Maar goed, Elizabeth Peyton maakt in elk geval dat ik vanmiddag weer op de motor stap voor een expositie: nu eens kijken wat het echtpaar Bommel Van Dam bij elkaar verzameld heeft. Bommel Van Dam in Venlo was altijd een van mijn favorieten, daar leek men meer belangstelling voor echte kunst te hebben dan in de meeste andere musea. En verzamelaars maken doorgaans betere keuzes dan de kunstwereld: ze kiezen met hun hart in plaats van hun macht- en statushonger...

Gek is dat, mijn drie favorieten zijn alledrie het product van dit soort verzamelaars: Boijmans Van Beuningen, Kroller Muller en Bommel Van Dam. In feite hebben ze nu niet eens meer zo heel veel te doen met de oorspronkelijke verzamelaars en collecties, maar iets van de liefde van echte verzamelaars houdt blijkbaar lang stand. Hopelijk groeit Hedge House van het echtpaar Eijck-Vonken ook ooit uit tot zoiets...

Lees meer >> | 1576 keer bekeken
dromend van winter in Noorwegen
29 november 2009
Ik denk dat de meeste mensen bekend zijn met de verwondering van ’s morgens opstaan als er ’s nachts sneeuw is gevallen. Ineens is de vertrouwde wereld compleet anders. De sneeuw dempt alle geluiden, het ruikt anders, alles oogt schoon (totdat we een halve dag door de sneeuw baggeren, zout strooien en die schitterende witheid hebben omgetoverd in smerige blubber). Heel even is de wereld die we kennen anders.

Lees meer >> | 5000 keer bekeken
effe kijken of ik dat ook kan...
22 november 2009
En wat doe je als je niet zeker weet hoe verder, en als de winterslaap toeslaat en zo? Je doet gewoon eens even iets anders. Bijvoorbeeld een paar paneeltjes om in een pijpenkastje te verwerken. Iemand op het pijprokers forum vroeg of er soms iemand was die zoiets kon. Ik wou het wel eens proberen. Gezien zijn nautische achtergrond had hij graag iets met een botter of zo, en een voortoren misschien?

Lees meer >> | 2137 keer bekeken
winterslaap
15 november 2009
Ik merk dat de winterslaap nadert. Ik heb veel werk en losse klusjes liggen, maar het schiet allemaal niet meer op; lijsten van werk dat bij de galerie ligt bijwerken, foto's afwerken, een kunst boek over mijn reis het vorig jaar afmaken en laten drukken, een tussendoortje voor een vriend maken, een nieuwe expositie regelen; de vaart is er een beetje uit.

Lees meer >> | 1691 keer bekeken
zelf verzekeren
8 november 2009
Na zo’n week als de vorige slaat bij mij altijd meteen weer de twijfel toe: het lukt niet, kan ik het nog wel? En dus sla ik aan’t overcompenseren, en ga ik even de snelle en zekere weg. Tijd voor wat schilderijtjes aan de hand van foto’s dus. En aangezien het herfst is...

Lees meer >> | 2795 keer bekeken